Architektura karolińska - ciąg dalszy
Nowym rozwiązaniem był tez podwójny chór . Przykładem takiego budynku z tego okresu może być kościół w Fulda.. Dzięki temu budowla zyskuje na oryginalności, jednak dodany charakter jest utratą ukierunkowania. W sztuce romańskiej likwiduje się ten mankament . Stwarza się nowe obejście wokół prezbiterium promienistym kaplicom( na przykład kościoły w Tournus ,St-Philibert). Kościół opata Heito za Reichenau z dziewiątego wieku. Zdaje się być najstarszym budynkiem jaki się zachował który łączy bizantyjski podział przestrzeni i nową technikę ,jeszcze wtedy nie doskonalą czyli wydzielone skrzyżowanie naw.. Pojawia się w tym modelu prezbiterium na planie kwadratu ( w czasach karolińskich było możliwe ale nie jest to jeszcze udowodnione).Dopiero nowa architekturę i rozwiązania przyniosła sztuka romańska która podzieliła ostateczne całkowita przestrzeń kościoła. Jak to się stało? Rozczłonkowali ściany i zastosowani jednostki sklepienia. Są to nowe bardzo piękne budowle w których zastosowało się wiele nowych rozwiązań.